Scholae Mundi01/34

2025/2026

Տարեկան հաշվետվություն

ՀԻՄՆԱԴՐԻ ՈՒՂԵՐՁԸ

Սիրելի՛ բարեկամներ,

Այսօր ամենուր խոսում են արհեստական բանականության մասին։ Թվում էր՝ ալգորիթմները պիտի պարզեցնեին մեր կյանքը, ազատեին առօրյա միօրինակ հոգսերից և ժամանակ շահեին ստեղծագործելու ու կատարելագործվելու համար։ Սակայն իրականությունն այլ է. շատերը սկսել են ԱԲ-ն ընկալել որպես բացարձակ մի ատյան, որը պատասխան ունի ամեն ինչի համար։ Եվ այդ պատասխաններն ընդունվում են կուրորեն՝ առանց նվազագույն քննադատական հայացքի։

Արհեստական բանականությանն արդեն ավելի շատ են վստահում, քան կողքինին, իսկ դա նշանակում է, որ վստահության ճգնաժամն աշխարհում է՛լ ավելի է խորանալու։ Մինչդեռ մեր իրականությունը միշտ հենվել է և հենվելու է փոխադարձ վստահության վրա։ Ահա թե ինչու է կենսականորեն կարևոր պահպանել կենդանի, մարդկային շփումը՝ առաջին հերթին կրթության ոլորտում, և վիրտուալից զատ՝ ամուր պահել համայնքային իրական կապերը։

ԱԲ գործիքներն ամենուր ներդնելու և արդյունավետության հետևից ընկնելու այս համընդհանուր վազքը մեզ կանգնեցրել է մի փաստի առաջ. մարդկությունը պատասխանում է «ինչպե՞ս» հարցին՝ մի կողմ դնելով ամենաէականը՝ «ինչո՞ւ»-ն։ Մենք պարզապես ուրիշին ենք հանձնում որոշում կայացնելու իրավունքը։ Իսկ սա ոչ միայն փոխում է մեր վարքագիծը, այլև աստիճանաբար խլում է այն, ինչը մեզ մարդ է դարձնում։ Չտեսնելով բուն նպատակը՝ մարդն ինքն է վերածվում գործիքի. արհեստական բանականությունը փոխարինում է մեր մտքին, իսկ սոցիալական ցանցերը՝ կենդանի խոսքին։

Հենց այդ պատճառով այսօր առավել քան երբևէ կարևոր է այնպիսի կրթությունը, որը սովորեցնում է ունենալ սեփական աշխարհընկալում՝ առաջնորդվելով ոչ միայն սեփական շահով, այլև ուրիշներին օգտակար լինելու մղումով։ Կրթություն, որը սովորեցնում է չխուսափել բարդ հարցերից, ստանձնել պատասխանատվություն և կատարել արժանապատիվ բարոյական ընտրություն։

Տասնյոթ տարի առաջ, երբ Ռուբենի հետ ստեղծում էինք «Scholae Mundi» հիմնադրամը, մենք մեր գործը նվիրեցինք կրթությանը՝ այն տեսնելով ոչ թե պարզապես գիտելիքի փոխանցում, այլ Մարդու և նրա անհատականության ձևավորման ճանապարհ։ Մենք հավատում ենք այն կրթությանը, որը թույլ է տալիս ոչ թե ժամանակավոր «փոխ առնել» ուրիշի միտքը, այլ մտավոր ու հոգևոր տքնաջան աշխատանքով ստեղծել սեփականը՝ վերաիմաստավորելով դարերի փորձն ու նորը, այն համադրելով սեփական էության հետ և առաջ գնալով։

Հավատում ենք նաև, որ «Scholae Mundi» բարեգործական հիմնադրամի ծրագրերն օգնում են երեխաներին ու մեծահասակներին մնալ անկեղծ ու իրական՝ արհեստականության դարաշրջանում, լինել ինքնատիպ՝ համատարած նմանակման մեջ, և երբեք չհամակերպվել միջակության հետ, նույնիսկ եթե թվում է, թե «սա էլ բավարար է»։

Իմ և հիմնադրամի ողջ թիմի անունից սրտանց շնորհակալություն եմ հայտնում բոլոր նրանց, ովքեր օգնում են մեզ կյանքի կոչել այս գաղափարները և մեծացնել մեր գործի ազդեցությունը՝ մեր նվիրատուներին, գործընկերներին և կամավորներին։ Ձեր աջակցությամբ ենք կարողացել գրանցել այն հաջողությունները, որոնց մասին կարդալու եք այս հաշվետվության մեջ։ Մեր ընտրած ուղին անվերջանալի է, բայց ես անչափ ուրախ եմ, որ մենք այն անցնում ենք միասին և կարողանում ենք բարի հետք թողնել բազմաթիվ մարդկանց կյանքում։

Շնորհակալ ենք, որ մեր կողքին եք։

Վերոնիկա Զոնաբենդ

Վերոնիկա Զոնաբենդ

ՀԻՄՆԱԴՐԱՄԻ ՆՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԸ

Վերոնիկա Զոնաբենդը ճանաչվել է Forbes-ի տասնմեկ հերոսներից մեկը

«Scholae Mundi» բարեգործական հիմնադրամի նախագահ Վերոնիկա Զոնաբենդը Forbes Russia-ի նոր մրցանակի դափնեկիր է դարձել «Միավորող» անվանակարգում։ «Forbes-ի հերոսները» ամենամյա մրցանակ է ականավոր ձեռներեցների համար, ովքեր հասնում են նշանակալի արդյունքների, կարողանում են հաջողության հասնելու համար ռեսուրսներ գտնել անգամ բարդ ժամանակներում, կիրառում են նոր գաղափարներ ու տեխնոլոգիաներ, միավորում են մարդկանց և հոգ տանում հասարակության բարեկեցության մասին։

Գործող հոգեբանն աջակցել է «Scholae Mundi» հիմնադրամին

Հոգեբան Ռոզա Կոզոդուբը բաց մոխրագույն ֆոնին։

Ենթագիտակցության ուսումնասիրման ոլորտում ավելի քան 11 տարվա փորձ ունեցող հոգեբան Ռոզա Կոզոդուբը պարբերաբար անցկացնում է հոգեբանական թերապևտիկ հանդիպումներ՝ նվիրատվության (donation) սկզբունքով, իսկ հավաքագրված ողջ գումարն ուղղում բարեգործությանը: Ամեն ամիս նա ընտրում է աջակցության նոր ուղղություն: 2026 թվականի հունվարին նրա ընտրությունը կանգ առավ կրթության ոլորտի և «Scholae Mundi» բարեգործական հիմնադրամի վրա: Հունվարի 24-ին կայացած «Ուսուցիչներ և գիտելիքներ» հանդիպման մասնակիցները հնարավորություն ունեին նվիրատվություն կատարելու Donation.ru բարեգործական նախաձեռնությունների հարթակում: Հանգանակությանը միացան 240 մասնակիցներ աշխարհի 12 երկրներից և Ռուսաստանի 55 քաղաքներից:

«Scholae Mundi» հիմնադրամի թիմը սրտանց շնորհակալություն է հայտնում Ռոզա Կոզոդուբին այս գեղեցիկ նախաձեռնության համար, իսկ բոլոր նվիրատուներին՝ առատաձեռնության և վստահության համար: Եթե ցանկանում եք աջակցել մեր հիմնադրամին կամ մեր ծրագրերից որևէ մեկին, ինչպես նաև ներգրավել ձեր շրջապատին, կարող եք ստեղծել ձեր սեփական բարեգործական արշավը Donation.ru հարթակում: Առիթը կարող է լինել ցանկացածը՝ ձեր ծննդյան օրը, մասնագիտական վարպետության դասը, մարզական միջոցառումը կամ պարզապես բարի գործ անելու ցանկությունը:

«Scholae Mundi» հիմնադրամն արժանացել է հանրային վստահության բարձր վարկանիշի

«Scholae Mundi» բարեգործական հիմնադրամը ստացել է 9,4 միավոր՝ հնարավոր 10-ից «Վստահության մակարդակով» ՝ ՀԿ-ների շարքում:

checked.charity հարթակը մշակվել է Mercy.Agency-ի կողմից՝ հասարակական կազմակերպությունների և բիզնեսի համար վստահելի գործընկերներ ու դոնորներ գտնելու նպատակով: Կազմակերպության հուսալիությունն ու անաչառությունը գնահատվում են մի շարք խիստ չափանիշներով, այդ թվում՝ Արդարադատության նախարարությանը կանոնավոր և թափանցիկ հաշվետվողականությամբ, առանցքային թվային հարթակներում պաշտոնական վերիֆիկացմամբ (ինչպիսիք են Yandex-ը և սոցիալական ցանցերը, օրինակ՝ VKontakte-ն), ինչպես նաև ստացված հեղինակավոր դրամաշնորհներով:

Որքան շատ են հուսալիությունը հաստատող նման փաստերը, այնքան բարձր է կազմակերպության վստահության աստիճանը: Ըստ Mercy.Agency-ի տվյալների՝ գործող բազմահազար ՀԿ-ներից գոնե մեկ պաշտոնական վերիֆիկացում ունի ընդամենը 982 կազմակերպություն (ընդհանուր թվի հազիվ 2%-ը), որոնց թվում է նաև «Scholae Mundi» -ն: «Մենք հպարտ ենք ոչ միայն լինել այս երկու տոկոսի շարքում, այլև ունենալ հանրային վստահության ամենաբարձր ցուցանիշներից մեկը»,— նշել է «Scholae Mundi» հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Վասիլի Բարդադիմովը:

«Scholae Mundi» հիմնադրամը բարելավել է իր դիրքը RAEX վարկանիշում

«Scholae Mundi» բարեգործական հիմնադրամը զբաղեցրել է 37-րդ տեղը RAEX վարկանիշային գործակալության՝ մասնավոր և կորպորատիվ բարեգործական ՀԿ-ների գործընկերային ներուժի վարկանիշային աղյուսակում: Հատկանշական է, որ այս տարի վարկանիշում ընդգրկված կազմակերպությունների թիվն աճել էր 15%-ով: Համեմատության համար՝ 2024 թվականի նախորդ վարկանիշում հիմնադրամը զբաղեցնում էր 38-րդ հորիզոնականը:

«Հաշվի առնելով, թե ինչպիսի խորքային փոփոխություններ է կրել բարեգործական ոլորտը վերջին երեք տարիներին, ինչպես նաև վարկանիշի մասնակիցների թվի զգալի աճը՝ մեր արդյունքը ոչ միայն գոհացուցիչ է, այլև իսկապես տպավորիչ. մենք ոչ միայն պահպանեցինք մեր դիրքերը, այլև առաջընթաց գրանցեցինք: Ընդ որում, մենք շարունակում ենք մնալ գործունեության թափանցիկությամբ առաջատար կորպորատիվ և մասնավոր ՀԿ-ների լավագույն քսանյակում (թոփ-20),— ընդգծել է հիմնադրամի գործադիր տնօրեն Վասիլի Բարդադիմովը:— Իսկ այն ուղղությունը, որտեղ մենք ձգտում ենք ավելիին հասնել, հասարակության կողմից մեր ձեռքբերումների ճանաչումն ու մեդիադաշտում առավել ակտիվ ներկայությունն է»:

RAEX վարկանիշում ընդգրկված են Ռուսաստանում գրանցված բարեգործական ոչ առևտրային կազմակերպությունները։ Մեթոդաբանության և վարկանիշում ներկայացված կազմակերպությունների մասին ամբողջական տեղեկությունը կարող եք գտնել այստեղ։

Վերոնիկա Զոնաբենդը՝ Ռուբեն Վարդանյանի ապօրինի կալանավորումից հետո կյանքի և նրան ազատ արձակելու ջանքերի մասին

Forbes Woman-ին տված բացառիկ հարցազրույցում «Scholae Mundi» բարեգործական հիմնադրամի և Noôdome-ի համահիմնադիր Վերոնիկա Զոնաբենդը պատմել է ամուսնու՝ Ռուբեն Վարդանյանի անազատության մեջ անցկացրած տարիների, Բաքվում կանանց միջազգային մարդասիրական առաքելություն կազմակերպելու իր նախաձեռնության, ընտանիքի առօրյայի և այն մասին, թե ինչպես է այժմ միայնակ առաջ տանում ընտանեկան ու բարեգործական բոլոր նախագծերը:

Այն ամենը, ինչ Ռուբենն ու Վերոնիկան տարիներ շարունակ միասին կառուցել են, շարունակում է ապրել ու զարգանալ, և այսօր դա կենսական նշանակություն ունի ոչ միայն այդ նախագծերի, այլև ողջ հանրության համար:

«Scholae Mundi» -ի գործադիր տնօրենը՝ արհեստական բանականության դարաշրջանում երեխաների կրթության մասին

Հոգեբանական գիտությունների թեկնածու Վասիլի Բարդադիմովն իր «Երեխաները, ԱԲ-ն և ապագան. ի՞նչ սովորեցնել, երբ աշխարհն արդեն ավելի արագ է պատասխանում, քան մենք հասցնում ենք հարցնել» հոդվածում անդրադառնում է այն մարտահրավերին, թե ինչու տեխնոլոգիաներից օգտվելու հմտությունից զատ առանցքային է դառնում քննադատորեն մտածելու, կասկածելու, ճիշտ խնդիրներ ձևակերպելու, ինքդ քեզ ճանաչելու և կենդանի մարդկային շփումը պահպանելու կարողությունը:

Եթե ձեր ընտանիքում դեռահաս է մեծանում

Վասիլի Բարդադիմովը նուրբ բեժ երանգներով ֆոնին։

«JustDilijanIt!» ամառային կրթական ճամբարի մեր գործընկերներն ու ընկերները ստեղծել են «Միջև» («Между») փոդքասթը՝ անկեղծ զրույցներ այն բարդ անցումային շրջանի մասին, երբ երեխան այլևս փոքրիկ չէ, բայց դեռևս չի դարձել չափահաս: Ամեն ինչ նրա ներսում և շուրջբոլորը փոթորկվում է, և ծնողների համար միշտ չէ, որ պարզ է՝ ինչպես վարվել: Ինչպե՞ս օգնել պատանուն և ինքներս մեզ պատվով հաղթահարելու այս փուլը:

Նոր թողարկման ընթացքում «Scholae Mundi» հիմնադրամի գործադիր տնօրեն, հոգեբան Վասիլի Բարդադիմովի հետ միասին բացահայտում ենք, թե ինչու զուտ գիտելիքն ինքնին չի փոխում մարդուն, որտեղ են իրականում ծնվում ներքին փոխակերպումները, և ինչ վճռորոշ դեր ունեն միջավայրը, սեփական փորձառությունն ու կողքին գտնվող իմաստուն մեծահասակը:

Կրթության ոլորտում զարգացման աջակցություն

Աջակցություն ոչ առևտրային կազմակերպությունների գործունեությանը, նրանց այն ծրագրերին ու նախագծերին, որոնք ուղղված են կրթության, լուսավորության և անհատի հոգևոր զարգացման խթանմանը։

FAST — Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամ
«301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամ
MyMachine

FAST — ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ՏԵԽՆՈԼՈԳԻԱՆԵՐԻ ՀԻՄՆԱԴՐԱՄ

Հայաստանում ԱԲ ոլորտի կադրերի պատրաստման համակարգի ստեղծում

2024/2025 ֆինանսական տարում մեր ծրագրերի փաթեթում ընդգրկվեց Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամի (Foundation for Armenian Science and Technology, FAST) «Սերունդ ԱԲ» (Generation AI) ծրագիրը։ Այն կոչված է երկրում ձևավորելու արհեստական բանականության (ԱԲ) ոլորտի կադրերի պատրաստման համակարգ, որն ընդգրկում է ուսուցման բոլոր փուլերը՝ ավագ դպրոցից մինչև բակալավրիատի, մագիստրատուրայի և ասպիրանտուրայի կրթական ծրագրեր։

Ավագ դպրոցի մակարդակում ծրագիրը հանրակրթական (պետական) դպրոցների ուսումնական գործընթացում ինտեգրում է մաթեմատիկայի խորացված դասընթացը, Python ծրագրավորումը և ԱԲ հիմունքները՝ աշակերտներին նախապատրաստելով ոչ միայն օգտագործել ԱԲ գործիքները, այլև հասկանալ դրա աշխատանքի սկզբունքներն ու զարգացնել այնպիսի հմտություններ, որոնք անհրաժեշտ են ապագայում այս ոլորտի ստեղծողներ, հետազոտողներ և նորարարներ դառնալու համար։

Այս տարվա ապրիլին ծրագրով ուսուցումը հաջողությամբ ավարտեցին առաջին 207 մասնակիցները։

ԱՌԱՋԻՆ ԵՐԵՔ ՏԱՐԻՆԵՐԻ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

  • Բոլոր մարզերը Հայաստանում ընդգրկված են ծրագրում

  • 1511 աշակերտ ներգրավված է ծրագրում

  • 80 փորձագետ բովանդակության և մեթոդաբանության մշակման ոլորտից իրենց ավանդն են ունեցել ծրագրի մշակման գործում

  • 139 ուսուցիչ և ոլորտային մասնագետ վերապատրաստվել է ծրագրի շրջանակում

Պետական դպրոցների համակարգում ԱԲ ուսուցման ներդրման Հայաստանի փորձը գնահատվել է միջազգային մակարդակով

ASU+GSV գագաթնաժողովի էկրանին՝ բանախոսները և Generation AI ծրագրի սլայդը։

2026 թվականի ապրիլին «Սերունդ ԱԲ»-ն (Generation AI) մասնակցեց Սան Դիեգոյում անցկացված «Կրթական նորարարություններ» (Education Innovation Showcase) ցուցահանդեսին՝ ASU+GSV միջազգային գագաթնաժողովի շրջանակում, որը միավորում է կրթական տեխնոլոգիաների (EdTech), նորարարությունների և աշխատաշուկայի զարգացման ոլորտի առաջատարներին։

Ծրագիրը զբաղեցրեց երկրորդ տեղը «Սոցիալական ազդեցություն» (Impact) անվանակարգում և ընդգրկվեց լավագույն կրթական նախագծերի հնգյակում՝ ընտրվելով շուրջ 110 հավակնորդներից։ Ընդ որում՝ Հայաստանը եզրափակչի մասնակիցների թվում միակ օտարերկրյա պետությունն էր, իսկ մյուս բոլոր նախագծերն իրականացվում են ԱՄՆ-ում։

Generation AI-ի ամառային ծրագրերն օգնում են դպրոցականներին տեսնել ԱԲ ոլորտում կրթության և կարիերայի հնարավորությունները

Generation AI-ի մասնակիցները՝ դիպլոմներով, շենքի մոտ արված խմբային լուսանկարում։

2026 թվականի հունիսին Հայաստանից, Լիբանանից, Սիրիայից և Քուվեյթից 468 ավագ դպրոցականներ մասնակցեցին Generation AI-ի ամառային ծրագրերին՝ նվիրված ԱԲ ոլորտում կարիերային և ձեռներեցությանը։ Երեխաները ծանոթացան այս ոլորտում ակադեմիական և մասնագիտական զարգացման հնարավորություններին, ինչպես նաև ուղղակի կապեր հաստատեցին ոլորտի ներկայացուցիչների, ձեռներեցների, գործընկերների և հովանավորների հետ։ Ձեռներեցության ճամբարի շրջանակում անցկացվեց նաև դիզայն-մտածողության դասընթաց՝ կազմակերպված Impact Week Armenia-ի հետ համատեղ։ Դրա նպատակն է զարգացնել մասնակիցների ստեղծարար ունակությունները, թիմային աշխատանքի հմտությունները, նորարարական մտածողությունը և խնդիրներ լուծելու կարողությունը։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ԱՐԱՄ ԱՄԻՐԽԱՆՅԱՆ

Արամ Ամիրխանյանը՝ արհեստական բանականության հայաստանյան օլիմպիադայի վահանակի մոտ։
Լուսանկարում՝ Արամ Ամիրխանյան

Վանաձորից՝ արհեստական բանականության համաշխարհային ասպարեզ

Վանաձորի մաթեմատիկայի և բնագիտական առարկաների խորացված ուսուցմամբ հատուկ դպրոցի շրջանավարտ Արամ Ամիրխանյանը «Generation AI» ծրագրի լավագույն սաներից է։ Նա 2025 և 2026 թվականներին բրոնզե մեդալներ է նվաճել Արհեստական բանականության միջազգային օլիմպիադայում և ընդգրկվել Հայաստանի հավաքականի կազմում, որը 2026 թվականին հասել է երկրի համար պատմական արդյունքի՝ 131 ազգային թիմերի շարքում զբաղեցնելով 5-րդ տեղը։

Այս տարի Արամն ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի բակալավրիատ՝ «Ինֆորմատիկա և կիրառական մաթեմատիկա» մասնագիտությամբ։ ««Generation AI» -ը փոխեց իմ պատկերացումներն արհեստական բանականության մասին։ Խնդիրը միայն կոդ գրելը չէ. խոսքն իրական խնդիրներ լուծելու մասին է»,— նշում է նա։

Արամի պատմությունն այն հնարավորությունների վառ օրինակն է, որոնք բացվում են Հայաստանի մարզերի տաղանդավոր երիտասարդների առջև, երբ նրանք հասանելիություն են ստանում առաջադեմ կրթությանը։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ՀԱՍՄԻԿ ՓԱՅՏՅԱՆ

Վաղարշապատից՝ Եվրոպայի առաջատար տեխնոլոգիական համալսարան

Վաղարշապատի թիվ 5 ավագ դպրոցի շրջանավարտ Հասմիկը Generation AI ծրագրին միացել է 11-րդ դասարանում՝ մաթեմատիկայի և Python լեզվի քննությունները փայլուն հանձնելուց հետո: 2026 թ. ապրիլին նա ներկայացրել է իր դպրոցն ու ծրագիրը Սան Դիեգոյի ASU+GSV միջազգային գագաթնաժողովում:

Դպրոցն ավարտելուց հետո Հասմիկն ընդունվել է Մյունխենի տեխնիկական համալսարանի (TUM) բակալավրիատ՝ «Տվյալագիտություն և մենեջմենթ» մասնագիտությամբ: Մեծանալով փոքր քաղաքում՝ Հասմիկը ժամանակին երկմտում էր, թե արդյոք տեխնոլոգիական ոլորտն իրեն համապատասխան է: Generation AI ծրագիրն օգնեց նրան թոթափել կասկածները, ձեռք բերել ինքնավստահություն և գիտակցել այն հնարավորությունները, որոնք բացվում են իր ունակությունների շնորհիվ:

Հասմիկի անցած ճանապարհը Վաղարշապատի դպրոցական դասարանից մինչև Եվրոպայի առաջատար համալսարաններից մեկը օրինակ է այն բանի, թե ինչպես է որակյալ կրթությունը հաղթահարում ցանկացած խոչընդոտ:

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ՏԻԳՐԱՆ ԻՇԽԱՆՅԱՆ

Տիգրան Իշխանյանը սեղանի մոտ նկարում է վրձնով։
Լուսանկարում՝ Տիգրան Իշխանյան

Շղթայական ազդեցության էֆեկտը

«Generation AI» ծրագիրն իր սոցիալական ազդեցությունն է ունենում այն մանկավարժների շնորհիվ, որոնք իրենց գիտելիքներն ու փորձն են փոխանցում Հայաստանի երիտասարդ սերնդին։

Տիգրան Իշխանյանը «Wolfram»-ում ԱԲ ոլորտի հետազոտող է, «Generation AI»-ի դասախոս և ԱԲ օլիմպիադայում Հայաստանի հավաքականի մարզիչներից մեկը։ Կրթություն ստանալով արտերկրում՝ Տիգրանը որոշել է իր կարիերան կառուցել Հայաստանում և տեղափոխվել է Վանաձոր, որտեղ համատեղում է գիտական ու դասախոսական գործունեությունը։

2018 թվականին Տիգրանը կրթաթոշակ է ստացել Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամի (FAST) ասպիրանտական ծրագրից։ Ժամանակին օգտվելով սեփական ակադեմիական և մասնագիտական ներուժը զարգացնելու հնարավորությունից՝ նա այժմ իր գիտելիքներն ու փորձն է կիսում հայ ուսանողների նոր սերնդի հետ։ Նրա պատմությունը «ջրի վրա տարածվող ալիքների էֆեկտի» (շղթայական ազդեցության) վառ օրինակ է, որին ձգտում է հասնել «Generation AI»-ը։ Սատարելով տաղանդներին և նպաստելով նրանց մասնագիտական աճին՝ ծրագիրը նրանց համար հնարավորություն է բացում իրենց ավանդն ունենալու Հայաստանի կրթական և նորարարական էկոհամակարգի զարգացման գործում։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ՄԿՐՏԻՉ ԶՈՐԱԲՅԱՆ

Մաթեմատիկան՝ որպես համաշխարհային հնարավորությունների ճանապարհ

Մկրտիչ Զորաբյանը, որը նույնպես Վաղարշապատի թիվ 5 ավագ դպրոցի շրջանավարտ է, աչքի է ընկել ուսման մեջ՝ հաղթանակ տանելով «Generation AI» մաթեմատիկական օլիմպիադայում։ Նա դիմել էր աշխարհի 50 առաջատար համալսարաններ և ընդունելության առաջարկ ստացել դրանցից ութից։ Ի վերջո, նա ընտրեց Աբու Դաբիի Սորբոնի համալսարանը, որտեղ այժմ ուսումնասիրում է մաթեմատիկա՝ տվյալների վերլուծության և արհեստական բանականության համար։

Նրա պատմությունն օրինակ է այն բանի, թե ինչպես մաթեմատիկական ամուր հիմքը՝ վաղ տարիքում ԱԲ ուսումնասիրելու հնարավորության հետ համադրված, կարող է ճանապարհ հարթել համաշխարհային մակարդակի բարձրագույն կրթություն ստանալու համար։

«301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամ

Ազդագրերից, գեղանկարներից և գեղարվեստական տեքստիլ աշխատանքներից կազմված կոլաժ։

Նախորդ ֆինանսական տարում մենք աջակցություն ենք ցուցաբերել մեզ հոգեհարազատ «301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամին։ Կազմակերպությունն աջակցում է գիտական նախագծերին, իրականացնում մշակութային նախաձեռնություններ, ձևավորում կրթական միջավայր և ստեղծում փորձագիտական համայնք՝ Հայաստանի կրթական, ստեղծարար ու գիտական ներուժի զարգացման նպատակով։

«ՌԵ-Շկոլան» ուսումնական տարին անցկացրել է Սյունիքում

«ՌԵ-Շկոլա» նախաձեռնությունն ու Տաթև համայնքը ստորագրել են համագործակցության հուշագիր՝ ամրագրելով տարածքի հետ հետագա համատեղ աշխատանքը։ «ՌԵ-Շկոլա Սյունիքը» կրթական և հետազոտական ծրագիր է, որը համատեղում է ակադեմիական աշխատանքը, նախագծային գործունեությունը և գործնական փոխգործակցությունը Սյունիքի տարածքի ու տեղի համայնքների հետ։

Ընթացիկ հոսքում ընդգրկված է 12 ուսանող, որոնցից 4-ը՝ Հայաստանից։ Ուսանողներն ուսումնասիրել են Տաթևի և Որոտանի կիրճի պատմական միջավայրն ու մշակութային ժառանգությունը՝ մշակելով դրա պահպանման և զարգացման առաջարկներ։ Նախագծերի պաշտպանությունը կայացել է մայիսին։

«301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամն աջակցել է Մարիամ Շահմուրադյանի գիտական հետազոտությանը

Նրա հետազոտությունը նվիրված է Հայաստանի հնագիտական ժառանգությանն ու հայկական ժայռապատկերներին։ Քեմբրիջի համալսարանի McDonald Institute for Archaeological Research-ում աշխատանքը հնարավորություն է ընձեռում շարունակելու հայկական նյութի ուսումնասիրությունը միջազգային ակադեմիական միջավայրում և այն ներկայացնելու Հայաստանի սահմաններից դուրս գործող մասնագիտական համայնքին։

Ecole Sauvage NALi-ն բացում է նոր արտ-տարածք և անցկացնում Savage Art բիենալե

Ecole Sauvage NALi-ն երաժիշտ և կոմպոզիտոր Կամիլ Չալաևի ստեղծարար և կրթական նախաձեռնությունն է, որն աշխատում է զարգացման առանձնահատկություններ ունեցող երեխաների և երիտասարդների հետ։ Ծրագիրն իրականացվում է Երևանում՝ միավորելով արվեստը, կրթությունն ու սոցիալական աջակցությունը։ Ecole Sauvage-ը ոչ միայն ստեղծարար կրթության հարթակ է, այլև փորձարարական միջավայր՝ մարդու հուզական և հոգեբանական զարգացման վրա երաժշտության ու հնչյունների ազդեցությունն ուսումնասիրելու համար։

2026 թվականին Ecole Sauvage-ին կից բացվել է Subartok արտ-տարածքը։ Այն ծառայում է ցուցահանդեսների, ինստալյացիաների, համերգների, պերֆորմանսների և դպրոցի մշակութային ծրագրի այլ միջոցառումների անցկացմանը։

Նույն տարում տեղի է ունեցել երկրորդ Savage Art Biennale-ն՝ շարունակելով փորձարարական արվեստի այն ուղղությունը, որը Կամիլ Չալաևը զարգացնում է Հայաստանում։

Երևանում մեկնարկել է «Հաղորդակցական և թվային դիզայն» բակալավրիատի ծրագրի նոր ընդունելությունը

HSE Design School-ի և Ռուս-հայկական համալսարանի համատեղ կրթական ծրագիրը Երևանում պատրաստում է դիզայներների նոր սերունդ։ 2025 թվականին «301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամը երկու հայ ուսանողուհու կրթաթոշակ է տրամադրել ուսման առաջին տարվա համար։ 2026 թվականին մեկնարկել է հաջորդ հոսքի ընդունելությունը։

«301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամն աջակցել է պատանի շախմատիստին

Սերգեյ Սկլոկին-Բաղիյանը Հայաստանի ամենախոստումնալից երիտասարդ շախմատիստներից է։ 13 տարեկանում նա արդեն դարձել է միջազգային վարպետ և շարունակում է իր ուղին դեպի գրոսմայստերի կոչում։ «301. Իմաստության երկիր» հիմնադրամն աջակցում է Սերգեյի մասնագիտական առաջընթացին՝ ապահովելով համակարգված աշխատանք առաջատար մարզիչների և մասնագետների հետ, ինչպես նաև մասնակցություն միջազգային մրցաշարերին։

Նախագիծն առնչվում է նաև հայ պատանի շախմատիստներին աջակցելու ավելի լայն նպատակին, և Սերգեյի հետ աշխատանքի փորձը կարևոր կլինի այդ խնդրի իրագործման ճանապարհին։

MYMACHINE

MyMachine Armenia-ն «Scholae Mundi Armenia» հիմնադրամի կրթական STEAM նախաձեռնությունն է՝ MyMachine Global միջազգային ցանցի շրջանակում։ Ծրագիրը միավորում է դպրոցականներին, ուսանողներին և ակադեմիական համայնքը՝ զարգացնելով ստեղծարար վստահություն (Creative Confidence) և միջմակարդակային առաջնորդություն (մենթորություն)։

ԵՌԱՓՈՒԼ ՄՈԴԵԼ

  1. Գաղափարների գեներացում (առաջադրում). Դիլիջանի կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաները մտածում և նկարում են իրենց երազանքի մեքենաները։

  2. Հայեցակարգ և դիզայն: Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի (ՀԱՀ) Զավեն և Սոնյա Աքյանների անվան գիտության և ճարտարագիտության քոլեջի ուսանողները, դասախոսների աջակցությամբ, գաղափարները վերածում են տեխնիկական գծագրերի, 3D մոդելների և սխեմաների՝ պատասխանելով առանցքային հարցերին՝ ո՞վ է իմ հաճախորդը, և ի՞նչ խնդիր եմ լուծում նրա համար։

  3. Տեխնիկական փուլ. ճարտարագիտական մշակում և նախագծային լուծումների նախապատրաստում։

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԸ

ՄԱՍՆԱԿՑՈՒԹՅԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐԸ
Ցուցանիշ2024 թվական2025 թվական
Երեխաներ40 երեխա Դիլիջանի համայնքային կենտրոնից (DCC)40 երեխա Դիլիջանի համայնքային կենտրոնից
ՀԱՀ ուսանողներ22 ուսանող ՀԱՀ ճարտարագիտության ֆակուլտետից՝ համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմի ղեկավարությամբ13 ուսանող ՀԱՀ Զավեն և Սոնյա Աքյանների անվան գիտության և ճարտարագիտության քոլեջից՝ համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմի ղեկավարությամբ
Երազանքի մեքենաներ4 երազանքի մեքենա4 երազանքի մեքենա

2025/2026 ՓՈՒԼԻ ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՔԱՅԼԵՐԸ

Հայաստան. Դիլիջան և ԵրևանԴիլիջանԵրևան
  1. Նոյեմբերի 8

    Դիլիջան

    Մեկնարկ DCC-ում (Դիլիջան). ծրագրի մեկնարկ, թիմբիլդինգ և համատեղ աշխատաշրջաններ, որոնց ընթացքում երեխաներն ու ՀԱՀ ուսանողները ստեղծեցին առաջին էսքիզները։

  2. Փետրվարի 20

    Երևան

    Գաղափարների (հայեցակարգերի) շնորհանդես ՀԱՀ-ում (Երևան). ուսանողները դասախոսներին և «Scholae Mundi Armenia» -ի ներկայացուցիչներին ներկայացրին ճարտարագիտական սխեմաներն ու մասշտաբավորված մոդելներ։

ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՃԱՆԱՉՈՒՄ

MyMachine-ի «Because I Can, Because I Want To» գիրքն ու վերնագիրը սպիտակ ֆոնին։
•
Բրյուսելի թագավորական պալատում տեղի ունեցավ MyMachine Global ծրագրի «Քանի որ կարող եմ, քանի որ ուզում եմ» (“Because I Can, Because I Want To”) ալբոմի պաշտոնական շնորհանդեսը։
•
MyMachine Armenia-ն հրատարակության մեջ ներկայացված է որպես համաշխարհային ցանցի ակտիվ մասնակից։
•
Գրքում ներառվել է առանձին հաշվետվություն հայկական ծրագրի փորձի մասին՝ էսքիզների, նախագծման փուլերի և թիմերի աշխատանքի լուսանկարներով։
•
Թագավորական պալատում կայացած շնորհանդեսը վերահաստատեց հայկական նախաձեռնության բարձր միջազգային կարգավիճակը։

MyMachine, համատեղ ուսուցման ծրագիրը միավորում է երազողների երկու սերունդ

Նոյեմբերի 8-ին Դիլիջանի համայնքային կենտրոնում (Dilijan Community Center, DCC) միասին հավաքվեցին նոր երազանքի մեքենաների ապագա ստեղծողները։ MyMachine համատեղ ուսուցման միջազգային ծրագիրը Հայաստանում իրականացվում է արդեն երկրորդ տարին։ Այս անգամ դրան մասնակցում են կրտսեր դասարանների 40 աշակերտներ և Հայաստանի ամերիկյան համալսարանի Զավեն և Սոնյա Աքյանների անվան գիտության և ճարտարագիտության քոլեջի 13 ուսանողներ՝ համալսարանի պրոֆեսորադասախոսական կազմի ղեկավարությամբ։

Մեծահասակների մեջ ներքին երեխային արթնացնելու և փոքրիկ գործընկերների հետ համագործակցություն հաստատելուն օգնելու նպատակով DCC-ում մի զվարճալի խաղ էին մտածել։ Անհրաժեշտ էր կառուցել ամենաբարձր աշտարակը, իսկ որպես շինարարական բլոկներ և ամրաններ ծառայում էին սպագետին ու փափուկ մարշմելոուի (զեֆիրի) կտորները։ Շինարարները բախվեցին միանգամից երկու մարտահրավերի նրանք ստիպված էին ցուցադրել ակնառու ճարտարագիտական հմտություններ՝ նման փխրուն ու ոչ հուսալի նյութից բարձր և բավականաչափ կայուն կառուցվածք ստանալու համար, և միևնույն ժամանակ լարել կամքի ողջ ուժը՝ այն մինչև շինարարության ավարտը չուտելու համար։ Ինչպես միշտ, հաղթեց ընկերությունը, չէ՞ որ համաստեղծումը շատ ավելի լավ է խթանում գյուտարարությունը, քան մրցակցությունը։

Նման նախավարժանքից հետո ապագա երազանքի մեքենաների էսքիզների շուրջ աշխատանքը սկսեց եռալ։ Եվ եթե սկզբում ուսանողներն իրենց մի փոքր կաշկանդված էին զգում, ապա միջոցառման ավարտին արդեն կարելի էր վստահորեն ասել, որ երկու սերունդների ներկայացուցիչները ձևավորել են հիանալի և համերաշխ թիմ։ Այժմ նրանց սպասվում են ամիսների տքնաջան աշխատանքներ՝ մանկական գաղափարներն աշխատող նախատիպերի (պրոտոտիպերի) վերածելու համար։

Ի՞նչ կստացվի, եթե երեխային թուղթ տաք և խնդրեք նկարել անհնարինը

MyMachine-ի մասնակիցները ցույց են տալիս իրենց «երազանքի մեքենաների» նկարները։

Այս հարցի պատասխանը դուք կգտնեք MyMachine Global ծրագրի «Քանի որ կարող եմ, քանի որ ուզում եմ» (“Because I Can, Because I Want To”) ալբոմում։ Դրանում ներկայացված երազանքի մեքենաները ստեղծվել են տարբեր երկրներում MyMachine համատեղ ուսուցման միջազգային ծրագրի մասնակիցների կողմից։

Մենք հպարտ ենք, որ ալբոմի էջերում արժանի տեղ են զբաղեցնում MyMachine Armenia նախագծի մասնակիցների աշխատանքները։ Տեսնելով իրենց երազանքի մեքենաներն աշխարհի տարբեր ծայրերից ներկայացված գյուտերի շարքում՝ երեխաները վստահություն են ձեռք բերում սեփական ուժերի հանդեպ և ոգեշնչվում նոր նվաճումների համար։

Այս զարմանահրաշ մեքենաների նախատիպերի մի մասը ներկայացված է Բրյուսելի թագավորական պալատի ցուցահանդեսում, իսկ ավելի շատ աշխատանքներ կարելի է տեսնել այստեղ։

ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

•
Ծրագիրը թույլ տվեց կայուն գործընկերություն հաստատել Դիլիջանի դպրոցականների և ՀԱՀ ակադեմիական համայնքի միջև։
•
Երկու տարվա ընթացքում ընտրվեցին և մանրամասնորեն մշակվեցին մանկական ճարտարագիտական ութ հայեցակարգեր։
•
Հայաստանի կրթական փորձը հաջողությամբ ինտեգրվեց MyMachine Global-ի միջազգային օրակարգում։

ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ UNITED WORLD COLLEGES ՇԱՐԺՄԱՆԸ ԵՎ ՆՐԱ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹՅԱՆԸ

UWC Հայաստան

UWC ՀԱՅԱՍՏԱՆ

2026 ԹՎԱԿԱՆԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

  1. Սեպտեմբեր — հոկտեմբերՀայտերի ընդունում
  2. ՆոյեմբերԹեստավորում և հարցազրույց
  3. ՀունվարԵզրափակիչ փուլ

Թեկնածուների թիվը

  1. 403Ներկայացված հայտեր
  2. 252Դիմումների դիտարկում և թեստավորում
  3. 101Օնլայն հարցազրույց
  4. 48Եզրափակիչ ընտրական փուլ
  5. 20Առաջադրված թեկնածուներ
  6. 15Ընդունվել են UWC քոլեջներ

Նոմինանտները կոմիտեի կողմից UWC-ում սովորելու համար առաջադրված թեկնածուներն են։ 20 նոմինանտներից 15-ն ընդունվել են UWC քոլեջներ։

  • 71%պետական հանրակրթական դպրոցներում սովորող դիմորդներ
  • 55%Հայաստանի մարզերից նոմինանտներ
  • +4%հայտերի թվի աճ՝ նախորդ տարվա համեմատ

Դիմորդների աշխարհագրությունը

UWC Armenia-ի դիմորդներն ըստ Հայաստանի մարզերիՔարտեզը ցույց է տալիս դիմորդների թիվը Երևանում և տասը մարզերում։ Սեղմեք մարզի վրա կամ ընտրեք Enter ստեղնով՝ անունն ու թիվը տեսնելու համար։
  • 20դիմորդ այլ երկրներից
  • 52%Հայաստանի մարզերից դիմորդներ
  • 14դիմորդ Արցախից1 նոմինանտ

ԿՐԹԱԿԱՆ ԵՎ ԻՐԱԶԵԿՄԱՆ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅՈՒՆ

Դիմորդների ընտրությունը UWC Հայաստանի ազգային կոմիտեի գործունեության միակ ուղղությունը չէ։ Ամեն տարի մենք ակտիվորեն աջակցում ենք UWC-ի ներկա և ապագա ուսանողներին, ինչպես նաև իրազեկման ու լուսավորչական աշխատանք ենք իրականացնում մարզերում։

Այս տարվա ընտրության նոմինանտները մասնակցեցին Ազգային կոմիտեի կողմից կազմակերպված հարմարվողական (ադապտացիոն) դասընթացին, ինչպես նաև հաճախեցին անգլերենի պարապմունքների կամավոր լեզվակրի հետ, ով վերջին մի քանի տարիների ընթացքում օգնում է ուսանողներին նախապատրաստվել ուսումնական տարվա մեկնարկին։

Մենք մշտական կապ ենք պահպանում UWC հաստատություններ ընդունված բոլոր հայ պատանիների հետ, կազմակերպում ենք պարբերական հանդիպումներ, որտեղ այս միջազգային կրթական շարժման տարբեր քոլեջների ուսանողները կարող են կիսվել իրենց փորձով և աջակցել միմյանց։

Բացի այդ, մենք մեր գործընկերների հետ համատեղ մշտապես մասնակցում ենք կրթական ցուցահանդեսների և գիտաժողովների, հանդես ենք գալիս ԶԼՄ-ներով՝ պատմելով UWC-ի արժեքների և մեր առաքելության մասին։ Մենք նաև այցելություններ ենք կազմակերպում Հայաստանի մարզեր, որպեսզի ընդգրկենք առավել քիչ ներկայացված տարածաշրջանները և UWC շարժման հնարավորությունների մասին իրազեկենք հնարավորինս մեծ թվով դպրոցականների։

2026 ԹՎԱԿԱՆԻ ԳՈՐԾՈՒՆԵՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

•
Հայաստանից 8 ուսանող հաճախել են անգլերենի խորացված դասընթացների կամավոր լեզվակրի հետ։
•
Հայաստանի ընտրական փուլի 5 եզրափակիչ մասնակիցներ անցել են կարճաժամկետ դասընթաց Գերմանիայի UWC Robert Bosch քոլեջում՝ ինչպես և նախորդ չորս տարիներին։
•
UWC-ին նվիրված 2 տեղեկատվական հանդիպում է անցկացվել Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամի (FAST) Generation AI ծրագրի ամառային ճամբարում, ևս մեկ հանդիպում՝ «Just Dilijan It!» ամառային կրթական ծրագրերի շրջանակներում։
•
Ազգային կոմիտեի թիմը մասնակցել է 2 կրթական ցուցահանդեսի՝ «EduFair» և «ԿարդաLove Fair»։
•
Կազմակերպվել է տեղեկատվական այց Աշտարակ (Արագածոտնի մարզ)։

ԱՇԽԱՏԱՆՔ ՇՐՋԱՆԱՎԱՐՏՆԵՐԻ ՀԱՄԱՅՆՔԻ ՀԵՏ

2026 թվականին UWC քոլեջներն ավարտած 22 հայ ուսանողների միանալուց հետո UWC Armenia համայնքն արդեն համախմբում է ավելի քան 200 անդամի։ Եվ թեև UWC-ն կրթում է աշխարհի քաղաքացիների, շրջանավարտների շուրջ 10%-ը վերադարձել են՝ որոշելով իրենց կյանքն ու կարիերան կառուցել Հայաստանում։ Նրանք կերտում են երկրի ապագան ամենատարբեր ոլորտներում՝ բիզնեսում, հանրային ծառայությունում, կրթության և միջազգային զարգացման բնագավառներում, այնպիսի կազմակերպություններում, ինչպիսիք են Առաջատար տեխնոլոգիաների ձեռնարկությունների միությունը (ԱՏՁՄ / UATE), ServiceTitan Armenia-ն, Picsart-ը, և նույնիսկ ղեկավարելով FlyOne Armenia ավիաընկերության օդանավերը։ Թեև այս երիտասարդներն ընտրել են տարբեր ուղիներ, նրանց միավորում է ընդհանուր մի բան. UWC համակարգում ստացած կրթությունը, որը նրանց առջև դռներ բացեց դեպի մեծ աշխարհ, և ձեռք բերած գիտելիքները հայրենիքում ներդնելու որոշումը։

Ամբողջ անցած ֆինանսական տարվա ընթացքում UWC Armenia-ի Շրջանավարտների կոմիտեն պահպանել է համայնքի կապն ու ակտիվ ներգրավվածությունը՝ կազմակերպելով ավանդական ձմեռային և ամառային հանդիպումներ, որոնք միավորում են տարբեր տարիների շրջանավարտներին։ Կոմիտեն շարունակում է առաջնորդվել ղեկավարության ռոտացիայի սկզբունքով. շրջանավարտների նոր խումբը ստանձնել է կառավարումը և շարունակել համայնքային նախագծերի կյանքի կոչումը։

Համախմբվածության և պատկանելության այս ոգին հիմք դարձավ նշանակալից մի իրադարձության համար. 2025 թվականի աշնանը UWC Armenia-ն մեկնարկեց «UWC Armenia շրջանավարտների համայնք» արշավը։ Նախաձեռնությունը, որն իրականացվում է UWC International-ի աջակցությամբ, կոչված է ֆինանսավորելու համայնքային համատեղ նախագծերը և շրջանավարտներին հնարավորություն տալու անմիջականորեն մասնակցել դրանց մշակմանը։ Շրջանավարտներին առաջարկվեց դառնալ UWC Armenia համայնքի անդամ՝ կատարելով միանվագ կամ պարբերական նվիրատվություններ, որոնք ուղղվում են ընդհանուր հիմնադրամին։ Մասնակիցները ստացան քվեարկության իրավունք՝ համատեղ որոշելու, թե ինչպես է հիմնադրամն աջակցելու համայնքային ապագա նախաձեռնություններին։ Այսպիսով, բացառապես Ազգային կոմիտեի որոշումների վրա հենվելու փոխարեն, շրջանավարտներին առաջարկվեց միասին սահմանել համայնքի զարգացման վեկտորը՝ ստանձնելով պատասխանատվություն և կողմնորոշվելով դեպի երկարաժամկետ հեռանկար։ Արշավի ավարտին հաջողվեց ներգրավել 16 նվիրատվություն՝ համեստ, սակայն նշանակալի առաջին քայլ դեպի ֆինանսավորման այնպիսի մոդել, որը կապահովի ինքնաբավություն և կհենվի բուն համայնքի անդամների մասնակցության վրա։

2025 թվականին արդիականացվել են ազգային կոմիտեների կայքերը, այդ թվում՝ UWC Armenia-ի պաշտոնական կայքը։ Մեր համայնքի ջանքերի շնորհիվ Հայաստանի ազգային կոմիտեի կայքը հասանելի է ինչպես անգլերեն, այնպես էլ հայերեն լեզվով։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ՀԵՆՐԻԿ ԲԵԳԼԱՐՅԱՆ

Հենրիկ Բեգլարյան՝ UWC-ի պատմության մասնակից

UWC Dilijan-ի շրջանավարտ — 2025

UWC Armenia-ն շարունակում է կամուրջներ ստեղծել շրջանավարտների և գործընկեր կազմակերպությունների միջև՝ գործնական նշանակություն ունեցող համատեղ նախագծերի իրականացման նպատակով։ Հենրիկ Բեգլարյանը (UWC Dilijan '25), ով ներկայումս համակարգչային գիտություններ է ուսանում Շանհայի Նյու Յորքի համալսարանում (NYU Shanghai), այս ամռանը մասնագիտական պրակտիկա է անցել Երևանում՝ Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամում (FAST)։ Այնտեղ նա մշակել է ավտոմատացված համակարգ հայկական կազմակերպությունների վերաբերյալ հազարավոր տվյալների մաքրման և համադրման համար՝ մի ամբողջ շաբաթվա ձեռքով աշխատանքի տևողությունը կրճատելով մինչև ընդամենը 5-10 րոպե մեկ գործարկման համար։

«Աշխատանքի ընթացքում ես շատ բան սովորեցի այնպիսի համակարգերի նախագծման մասին, որոնք ոչ միայն ֆունկցիոնալ են, այլև կայուն՝ իրական աշխարհի «անկանոն» տվյալների նկատմամբ։ Նման խնդիրները պարզ են թվում, քանի դեռ դրանց գործնականում չես բախվել», — պատմում է Հենրիկը։ Նրա խոսքով՝ ոչ պակաս արժեքավոր էր կազմակերպության իրական սահմանափակումների պայմաններում աշխատել սովորելը, օրինակ՝ տվյալների գաղտնիության ապահովումը և այնպիսի գործիքների ստեղծումը, որոնք պետք է ինտեգրվեն առկա աշխատանքային գործընթացին, այլ ոչ թե փոխարինեն այն։ «Տեխնիկական տեսանկյունից դա ինձ դրդեց մտածել որպես ինժեներ, ով լուծում է կոնկրետ գործնական խնդիր, այլ ոչ թե պարզապես կոդ է գրում հանուն գործընթացի», — ընդգծում է նա։

Ինչպես նշում է հենց Հենրիկը, ամառն անմոռանալի դարձրեց ոչ միայն տեխնիկական մարտահրավերը, այլև թիմի բաց լինելն ու համագործակցության ոգին՝ հիշեցում այն մասին, որ նույնիսկ աղյուսակների ու սկրիպտների շուրջ կառուցված աշխատանքը ձևավորվում է քո շրջապատի մարդկանց շնորհիվ։

Ահա թե ինչպես է FAST-ում Հենրիկի ղեկավար Լարիսա Ավետիսյանը գնահատում նրա ներդրումը. «Հենրիկ Բեգլարյանը հաջողությամբ ավարտեց իր պրակտիկան Հայաստանի գիտության և տեխնոլոգիաների հիմնադրամում (FAST) որպես տվյալների վերլուծաբան և CRM համակարգերի կրտսեր մասնագետ։ Ամբողջ ժամանակահատվածում Հենրիկը ցուցաբերեց բացառիկ նվիրվածություն, պատասխանատվություն և նախաձեռնողական մոտեցում։ Նա արագ ըմբռնեց տվյալների կառավարման ոլորտում կազմակերպության կարիքները, ակտիվորեն բացահայտեց բարելավման հնարավորությունները և խնդիրներին հետևողականորեն մոտեցավ հետաքրքրասիրությամբ, վերլուծական մտածողությամբ ու լուծումներ գտնելու պատրաստակամությամբ։ Հենրիկի նախաձեռնողականությունը, նվիրվածությունն ու առաջադրանքների պատասխանատվությունն իր վրա վերցնելու պատրաստակամությունը նրան դարձրին FAST-ի թիմի արժեքավոր անդամ՝ նպաստելով տվյալների վրա հիմնված որոշումների կայացման մեր պրակտիկայի ամրապնդմանը։ Մենք շատ ուրախ էինք աշխատել Հենրիկի հետ և բարձր ենք գնահատում նրա արժեքավոր ներդրումը պրակտիկայի ընթացքում»։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ԱՐՄԵՆ ՍԱՐԳՍՅԱՆ

Արմեն Սարգսյան՝ UWC-ի պատմության մասնակից

UWC Dilijan-ի շրջանավարտ — 2022

Ռիչմոնդի Էրլհեմ քոլեջում (Earlham College, ԱՄՆ) ուսումնառության տարիները և Արմենի ընտրած ուղղությամբ գործադրած ջանքերն այս ամռանը պսակվեցին հաջողությամբ։ Նա արժանացավ 10,000 ԱՄՆ դոլարի դրամաշնորհի «Projects for Peace» («Ծրագրեր հանուն խաղաղության») ծրագրով և այդ միջոցներն ուղղեց հայրենի Գեղարքունիքի մարզի Ճամբարակ քաղաքի ավագ դպրոցում «Խաղաղության կենտրոնի» (Peace Hub) ստեղծմանը։ Այս նախագծի շնորհիվ դպրոցում, որտեղ կահավորանքն ու միջավայրը տասնամյակներ շարունակ չէին թարմացվել, տեղադրվեցին ժամանակակից գրատախտակներ, նոր սեղաններ, աթոռներ և կրթական նյութեր, ինչպես նաև մեկնարկեցին թվային գրագիտության ու խաղաղարարության սեմինարներ տեղի դեռահասների և Արցախից բռնի տեղահանված պատանիների համար։

Կապեր հաստատելու և կամուրջներ կառուցելու գործունեությանը տարիներ առաջ Արմենին մղել էր հենց UWC-ում սովորելու փորձը, թեև նրա համար հեշտ չէր. ընդունելության նրա ամենաառաջին հայտը մերժվել էր, սակայն նա ուշադրությամբ լսեց ստացված խորհուրդները, օգտագործեց դրանք ինքնակատարելագործման համար և արդյունքում ընդունվեց UWC քոլեջ։ Այդ նույն տոկունությունն ու նպատակասլացությունն օգնեցին Արմենին նաև Էրլհեմում, որտեղ նա ի վերջո դարձավ Hult Prize-ի (աշխարհի խոշորագույն ուսանողական ստարտափների միջազգային մրցույթի, որն ուղղված է գլոբալ սոցիալական և բնապահպանական խնդիրների լուծմանը) ազգային համակարգողն ԱՄՆ-ում։

Այժմ Արմենն անցնում է աշխատանքի Cummins ընկերությունում՝ որպես պրոդուկտի մենեջերի օգնական (Associate Product Manager), և նրա պատմությունը ոգեշնչող հիշեցում է այն մասին, թե ինչ հզոր լիցք է տալիս UWC կրթությունը. այն կրթում է դրական փոփոխությունների առաջնորդների, ովքեր շարունակում են ծառայել խաղաղության գործին քոլեջն ավարտելուց երկար տարիներ անց։

ՈՒՇԱԴՐՈՒԹՅԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆՈՒՄ: ՆԱՆԱ ՀԱՅՐՈՒՄՅԱՆ

Նանա Հայրումյան՝ UWC-ի պատմության մասնակից

UWC Dilijan-ի շրջանավարտ — 2023

Նանան Համիլթոն քոլեջի (Hamilton College) Davis Scholars ծրագրի կրթաթոշակառու է։ Նրա ձեռքբերումների թվում է նաև Քարթերների ընտանիքի կրթաթոշակը (Carter Family Prize), որը շնորհվում է կերպարվեստի կամ կատարողական արվեստի ոլորտում ակնառու հաջողությունների հասած և գրական տաղանդ դրսևորած ուսանողներին։ Նանան ազատորեն ստեղծագործում է արվեստի տարբեր ուղղություններում՝ կերամիկա, քանդակագործություն, խառը տեխնիկա (mixed media), յուղամատիտ, տուշ, գրաֆիկա, ինչպես նաև գրական խոսք՝ միաժամանակ հզոր կերպով միահյուսելով ձևն ու լեզուն։

Վերջին շրջանում նրա ստեղծագործության առանցքային թեմաներն են դարձել տունը, հիշողությունը և բռնի տեղահանումը՝ այն ամենը, ինչ կապված է Արցախի հետ։ Համիլթոն քոլեջում ստանալով Emerson Scholar կրթաթոշակը կերպարվեստի ոլորտում՝ Նանան ստեղծեց «Արցախ. տան հուշեր» (Artsakh: Recollections of Home) մուլտիմեդիա ցուցահանդեսը՝ փորձելով պահպանել կապն այն վայրի հետ, որն արդեն անհասանելի էր դարձել։ Հաջորդ ամռանը, որպես Kirkland Summer Fellow ծրագրի կրթաթոշակառու, նա ներկայացրեց «Հայրենիք» (Motherland) նախագիծը՝ նվիրված Արցախի պատմությանն ու մշակութային հիշողությանը։ Նախագիծը ներառում էր 28 գրավոր պատմություն և 110 բնօրինակ մոնոտիպիա (ցուցադրված առցանց և ֆիզիկական ցուցահանդեսներում), ինչպես նաև ուղեկցվում էր Արցախի փախստականների ճգնաժամի մասին իրազեկման արշավով, որը լուսաբանվեց The Spectator պարբերականում։

Նանայի վերջին՝ «Կաթիլ» («Kat'il») նախագիծը շարունակում է այս հետազոտությունը ինստալյացիայի և ֆոտոպոեզիայի միջոցով, տուշով ներծծված կտորն ընկղմվում է Հայաստանի անդրսահմանային գետը՝ թույլ տալով հոսանքին «նկարել» պատկերը։ Սա արմատների խորհրդանշական որոնում է, որոնց այլևս հնարավոր չէ վերադառնալ, և խոհ այն մասին, որ գետերը չեն ճանաչում սահմաններ։ Ներկայումս այս աշխատանքը ցուցադրվում է Համիլթոն քոլեջում։ Այստեղ կարող եք տեսնել Նանայի այլ աշխատանքները։

Տեղական համայնքների զարգացման աջակցություն

Ծրագիրն աջակցում է հասարակական կազմակերպությունների այն նախաձեռնություններին, որոնք նպատակաուղղված են տեղական համայնքների կայուն զարգացմանը և քաղաքացիական ակտիվության խթանմանը:

Դիլիջանի համայնքային կենտրոն (DCC)
«Երբեք մի՛ հանձնվիր»
Եկեղեցին Դիլիջանում
«Բարեկամություն» զբոսայգին Գյումրիում

Դիլիջանի համայնքային կենտրոն (DCC)

2025 թվականին Դիլիջանում առաջին անգամ անցկացվեց Dilijan Run վազքարշավը

Վազորդը լեռնալանջին՝ լեռնաշղթաների ֆոնին։

Դիլիջան առողջարանային քաղաքում միջազգային վազքարշավ կազմակերպելու մտահղացումը պատկանում էր Noôdome համայնքի անդամ, մարաթոնյան վազքի մեծ սիրահարներից մեկին: Այս գաղափարն անմիջապես ջերմորեն պաշտպանեցին Noôdome-ի և «Scholae Mundi» հիմնադրամի նախագահ Վերոնիկա Զոնաբենդը: Նախաձեռնության իրականացմանը միացան նաև Դիլիջանի համայնքային կենտրոնը (DCC) և տեղի կամավորական թիմը:

Վազքարշավին մասնակցեցին ինչպես փորձառու մարաթոնցիներ, այնպես էլ վազքի բազմաթիվ սիրահարներ, դպրոցականներ և տեղի ուսուցիչներ: Միջոցառման օրերին քաղաքում անցկացվեցին նաև Համահայկական դպրոցական շախմատի օլիմպիադայի եզրափակիչ փուլն ու տեղի վարպետների ձեռագործ աշխատանքների ցուցահանդես-տոնավաճառը՝ Dilijan Run-ը վերածելով իսկական քաղաքային տոնախմբության:

Քաղաքի համար, որտեղ նման միջոցառումներ նախկինում չէին անցկացվել, վազքարշավը միաժամանակ և՛ կազմակերպչական մարտահրավեր էր, և՛ հնարավորություն՝ գրավելու զբոսաշրջիկների ու սպորտի սիրահարների ուշադրությունն աշխարհի տարբեր ծայրերից: Կազմակերպիչները փայլուն հաղթահարեցին խնդիրը ու մասնակիցների կարծիքով՝ ամեն ինչ բարձր մակարդակի վրա էր, հատկապես բոլորին տպավորել էր բարդ ու չափազանց գեղատեսիլ վազքուղին:

Այսուհետ Dilijan Run-ը կդառնա ամենամյա սպասված իրադարձություն: Հաջորդ մեկնարկը տրվելու է հոկտեմբերի 11-ին:

DCC-ն գործարկել է համագործակցության նոր հարթակ

Դիլիջանի համայնքային կենտրոնը (DCC) հիմնել է «Dilijan Partnership Platform» նախաձեռնությունը: Դրա նպատակն է ստեղծել գործուն միջավայր՝ ի նպաստ Դիլիջան համայնքի բազմակողմանի զարգացման: Հարթակը միավորում է տեղական կազմակերպություններին, նախաձեռնող խմբերին և քաղաքացիական ակտիվիստներին՝ բոլոր նրանց, ովքեր նշանակալի դերակատարում ունեն քաղաքի սոցիալական, կրթական ու մշակութային զարգացման գործում: Մասնակիցները հնարավորություն կունենան համատեղ սահմանել ընդհանուր կարիքները, լուծումներ գտնել հրատապ հարցերին, միավորել ռեսուրսները, մշակել գործողությունների ծրագրեր և հետևել դրանց իրագործմանը:

Ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման սեմինար

2025 թ. հոկտեմբերի վերջին DCC-ում կազմակերպվեց «Դասավանդման արդյունավետ մեթոդներ» խորագրով երկօրյա վերապատրաստման սեմինար: Դասընթացին մասնակցեցին ոչ միայն Դիլիջանի, այլև Տավուշի մարզի այլ համայնքների՝ Իջևանի և Նոյեմբերյանի մանկավարժները:

DCC-ն առաջին անգամը չէ, որ հրավիրում է ճանաչված փորձագետների և կազմակերպում դասընթացներ ուսուցիչների համար: Այսպիսով, կենտրոնը կրթական նոր հնարավորություններ է ստեղծում ոչ միայն գիտելիքի «վերջնական սպառողների», այլև հենց նրանց համար, ովքեր դասավանդում են, ինչն ի վերջո բարձրացնում է կրթության որակը համայնքում:

Անձնային և մասնագիտական զարգացման հնարավորություններ մեծահասակների համար

DCC-ի և DVV International-ի (Մեծահասակների կրթության ասոցիացիայի միջազգային համագործակցության ինստիտուտ) գործընկերության շնորհիվ Դիլիջանի բնակիչները հնարավորություն ունեն անվճար հիմունքներով մասնակցելու աշխատաշուկայում պահանջված դասընթացների (առաջնորդություն և հռետորական արվեստ, թվային հմտություններ և ԱԲ գործիքներ, անգլերեն, հաշվապահություն, կար ու ձև, վարորդական տեսություն):

DCC Կամավորների ներուժի հզորացում

DCC-ի կամավորների խմբային լուսանկարը՝ կենտրոնի միջոցառումների լուսանկարների առջև։

Դիլիջանի համայնքային կենտրոնը մշտական կապ է պահպանում իր կամավորների հետ և անցկացնում պարբերական հանդիպումներ՝ հասկանալու նրանց հետաքրքրություններն ու կարիքները, ինչպես նաև այն ոլորտները, որտեղ նրանք զարգացման կարիք ունեն: Այդ հանդիպումների արդյունքում կամավորներին առաջարկվում են կրթական տարբեր հնարավորություններ, օրինակ՝ խոսակցական անգլերենի դասընթացներ: Դրանք օգնում են DCC-ի կամավորներին բարելավել իրենց խոսակցական հմտությունները և ավելի վստահ շփվել Դիլիջանի միջազգային դպրոցի (UWC Dilijan) համայնքի ու արտերկրից ժամանած հյուրերի հետ:

2026 թվականին DCC-ն գործարկեց գործնական պարապմունքների նոր շարք կենտրոնի կամավորների համար, ովքեր անհատույց օգնում են կենտրոնին և իրենց համայնքին: Շաբաթական մեկ անգամ՝ երեք ամիս շարունակ անցկացվող դասընթացներն օգնում են զարգացնել առաջնորդական հատկանիշներ և ձեռք բերել կառավարչական հմտություններ, որոնք մասնակիցներին օգտակար կլինեն ղեկավար պաշտոնների դիմելիս:

Դիլիջանի համայնքային կենտրոն են այցելել պատվիրակություններ Թունիսից և Ռուսաստանից:

Թունիսից պատվիրակությունը Դիլիջանի համայնքային կենտրոնում կայացած հանդիպմանը։

2025 թ. դեկտեմբերին Համայնքային կենտրոնն ընդունեց DVV International-ի Թունիսի ներկայացուցիչներին: Հյուրերին հետաքրքրել էր տեղական համայնքի ներգրավման DCC-ի փորձը, որի շնորհիվ Դիլիջանը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի ուսումնառու քաղաքների գլոբալ ցանցում:

2026-ին կենտրոնն ընդունեց նաև կրթության ոլորտում գործող ռուսաստանյան երկու ոչ առևտրային կազմակերպությունների՝ «Աբսոլյուտ» գիշերօթիկ դպրոցի և Ռիբակով հիմնադրամի պատվիրակություններին: «Աբսոլյուտ» դպրոցը Ռուսաստանում միակ մասնավոր ներառական կրթական հաստատությունն է, որտեղ սովորում են զարգացման առանձնահատկություններ և տարբեր սոցիալական կարգավիճակ ունեցող երեխաներ: Ռիբակով հիմնադրամն իր առաքելությամբ մոտ է «Scholae Mundi» հիմնադրամին, որի հիմնադիրները նույնպես հավատում են, որ կրթությունն ի զորու է փոխել աշխարհը դեպի լավը՝ կրթելով առաջնորդների, ովքեր դրական փոփոխություններ են բերում իրենց համայնքներում:

Նման այցերը չափազանց կարևոր են, քանի որ հնարավորություն են տալիս հյուրընկալող կողմին և այցելուներին կենդանի շփման միջոցով ծանոթանալու հաջողված նախագծերին, փոխանակելու լավագույն փորձը, կիսվելու մարտահրավերներով և միասին գտնելու ոչ ստանդարտ լուծումներ, ինչից ի վերջո շահում են բոլոր շահառուները:

Սուրբ Ծննդյան տոնավաճառ Դիլիջանում։

Սուրբ Ծննդյան տոնավաճառի հյուրերը DCC-ի բակում։

Ամենամյա Սուրբ Ծննդյան տոնավաճառը 2025 թ. համախմբեց շուրջ 500 մասնակցի (մոտ 250 ընտանիք): Մարդկանց տոն պարգևելու նպատակով միջոցառմանն աջակցեցին տեղի գործարարները: Բոլոր տարիքի դիլիջանցիները գնում էին նվերներ՝ հայ վարպետների ձեռագործ աշխատանքներ, համտեսում տեղական ռեստորանների ճաշատեսակները, խաղում ինտելեկտուալ ու սեղանի խաղեր և մասնակցում խոհարարական վարպետության դասերի: Ընտանիքների համար կազմակերպվեց ամանորյա թեմայով ֆիլմերի դիտում, իսկ երեխաների համար գործում էր Ձմեռ պապի փոստը: Երեկոյան կենտրոնի բակում բոլոր հյուրերի համար կայացավ տոնական համերգ՝ դիլիջանյան պարային ու երաժշտական խմբերի, ինչպես նաև տեղի բնակիչների ու DCC կամավորների մասնակցությամբ:

Բարի գործերի օր՝ Դիլիջանում և Տաթևում

Բարի գործերի օրվա կամավորները պատրաստում են ծաղկանոցներն ու բարեկարգում տարածքը։

DCC-ն՝ որպես «Բարի գործերի օր» համաշխարհային շարժման մշտական մասնակից, տեղական գործընկերների հետ համատեղ իրականացրեց մի շարք սոցիալական նախաձեռնություններ Դիլիջանի և հարակից համայնքների համար:

Մարգահովիտում երիտասարդների ներգրավմամբ տնկվեցին ծառեր և ծաղիկներ, իրականացվեցին բարեկարգման և մաքրման աշխատանքներ: Կամավորները ստեղծեցին «Երջանիկ այգի» նոր հանրային տարածքը՝ շփման և համատեղ ուսումնառության համար: Ծառատունկին մասնակցեցին նաև Դիլիջանի միջազգային դպրոցի աշակերտները՝ հաշմանդամություն ունեցող երեխաների և երիտասարդների սոցիալական ներառման «Հույսի կամուրջ» ՀԿ-ի շահառուների հետ միասին: Տարածքի մաքրման աշխատանքներին միացան նաև Alteralab երիտասարդական կենտրոնի կամավորները: ABC Centre-ի հետ համատեղ կազմակերպվեց խոհարարական դասընթաց երեխաների և ուսուցիչների համար, որոնք թխվածքաբլիթներ պատրաստեցին և հյուրասիրեցին տեղացիներին:

Տաթևում կամավորները բարեկարգեցին մանկապարտեզի և Տաթևի համայնքային կենտրոնի տարածքները, օգնեցին տարեցներին իրենց բակերի մաքրության հարցում, ինչպես նաև միացան համայնքապետարանի բարեկարգման ծրագրերին՝ ամրապնդելով տեղական ինքնակառավարման հետ համագործակցությունը:

«Դիլիջանի արխիվ» մշակութային նախագիծ։

Փետրվարին «Դիլիջանի արխիվ» նախագիծը համալրվեց նոր ուղղությամբ՝ քաղաքի պատմությանը նվիրված հոդվածների շարքով: Նյութերը ներառում են արխիվային փաստաթղթեր, լուսանկարներ, աուդիո և վիդեո ձայնագրություններ, որոնք հասանելի են պատմության սիրահարներին DCC մեդիահարթակներում և Telegram-ում:

DCC-ն «Դիլիջանի արխիվ» նախագիծն իրականացնում է 2019 թվականից՝ հավաքելով և պահպանելով Դիլիջանի պատմամշակութային ժառանգությունը և երեք լեզուներով պատմելով քաղաքի նշանավոր բնակիչների մասին: Թիմը շարունակում է հարցազրույցների շարքը ճանաչված դիլիջանցիների հետ, ովքեր իրենց ավանդն են ունեցել քաղաքի զարգացման գործում:

Համայնքային կենտրոնները և տեղացիների հաղորդակցումը արվեստին

DCC-ի արվեստի դասընթացների մասնակիցները՝ համատեղ ստեղծած նկարի մոտ։

Դիլիջանի և Տաթևի համայնքային կենտրոնները շարունակում են գործակցել Հենրիկ Իգիթյանի անվան գեղագիտության ազգային կենտրոնի հետ՝ անցկացնելով անվճար դասընթացներ 6-16 տարեկան երեխաների և պատանիների համար։ Շահառուները յուրացնում են կերպարվեստի և դեկորատիվ-կիրառական արվեստի տարբեր ժանրեր։ Տեղի բնակիչների համար սա եզակի հնարավորություն է բացահայտելու սեփական ստեղծարար ներուժը և ձեռք բերելու գեղարվեստական հմտություններ, իսկ առավել տաղանդավոր շրջանավարտների աշխատանքները վայելում են մեծ պահանջարկ։

DCC-ին կից գործում է նաև կանանց ձեռագործության ակումբ, որտեղ դիլիջանցի կանայք շփվում են, ստեղծագործում, ինչպես նաև կամավորական հիմունքներով տաք գուլպաներ գործում զինծառայողների համար:

DCC-ում կայացավ նկարչության դասընթացի սաների աշխատանքների ցուցահանդեսը

Այցելուները դիտում են երեխաների նկարները DCC-ի ցուցահանդեսում։

Ի՞նչ են բարությունը, համերաշխությունը, հույսն ու ներդաշնակությունը։ Ինչպե՞ս են դրանք ընկալում և պատկերում երեխաները։ Դիլիջանից և հարակից բնակավայրերից տարբեր տարիքի շուրջ 60 երեխաներ ողջ ուսումնական տարվա ընթացքում ստեղծել էին անհատական և կոլեկտիվ աշխատանքներ՝ նվիրված խաղաղության թեմային։ Այդ գործերը ներկայացվեցին DCC-ում կայացած «Խաղաղության ծաղիկներ» խորագրով ցուցահանդեսին։

Դիլիջանի համայնքի երեխաների համար նկարչության անվճար քառամյա և յոթնամյա դասընթացներն անցկացվում են DCC-ում՝ Հենրիկ Իգիթյանի անվան գեղագիտության ազգային կենտրոնի հետ համատեղ։ Ծրագրերը հավատարմագրված են ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի (ԿԳՄՍ) նախարարության կողմից

Դիլիջանցի պարողների ելույթները տարբեր համերգային հարթակներում:

DCC-ի պարային խմբերը ելույթների ժամանակ և Հայաստանի դրոշով։

Ազգային պարերը շատ տարածված են Հայաստանում:

DCC-ում գործող ազգային պարերի դասընթացի մասնակիցները (DVV International-ի աջակցությամբ) հուլիսի 8-ին ելույթ ունեցան Ստեփանավանում՝ մեծահասակների տեղի կրթական կենտրոնի տարեդարձին:

Իսկ կենտրոնի հենքի վրա գործող «Նազանի» պարային դպրոցի սաները մեծ պատիվ ունեցան ներկայացնելու Հայաստանը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի հովանու ներքո Բուլղարիայում անցկացված միջազգային փառատոնում, որտեղ նվաճեցին 1-ին մրցանակը: Հուլիսին համույթը մասնակցեց ևս երկու միջազգային միջոցառման՝ համերգի Վրաստանում և պարային փառատոնի Կիպրոսում:

Պատանի ձեռներեցներ ողջ Հայաստանից՝ Դիլիջանում

Մարտի 8-ին Դիլիջանում կայացավ պատանի ձեռներեցների համաշխարհային մրցույթի ազգային կիսաեզրափակիչը, որտեղ Հայաստանի տարբեր քաղաքներից ավագ դպրոցականները մրցում էին իրենց նորարար նախագծերի զարգացման դրամաշնորհի համար: Այս տարի կիսաեզրափակիչ անցան տասը թիմեր (Դիլիջանից, Իջևանից, Բերդից, Վանաձորից, Գյումրիից, Երևանից, Աբովյանից, Զովունիից, Մասիսից և Գավառից):

3-րդ տեղը զբաղեցրեց Երևանի թիմը՝ ավտոմատացված ակվարիումային համակարգի նախագծով, 2-րդ տեղը շնորհվեց Դիլիջանի պատանիներին՝ օրգանական թափոններից էներգիա ստանալու սարքի համար, իսկ հաղթող ճանաչվեց Գյումրու թիմը՝ լսողության խնդիրներ ունեցողների համար նախատեսված «խելացի» թևնոցի նախագծով: Հաղթողը DCC-ի կողմից ստացավ 100,000 ՀՀ դրամ պարգևավճար և մրցույթի միջազգային եզրափակչում Հայաստանը ներկայացնելու իրավունք:

DCC-ն Diamond Challenge-ի պաշտոնական ներկայացուցիչն է Հայաստանում 2017 թվականից:

«Երբեք մի՛ հանձնվիր»

Լեռնային բնապատկերն ու «Մենք ենք մեր սարերը» խորհրդանշանը։

Աջակցություն Արցախից բռնի տեղահանված կանանց և երեխաների կրթությանը, զարգացմանը, հումանիտար օգնության տրամադրմանը և տարածաշրջանի հայկական մշակութային ու հոգևոր ժառանգության պահպանմանը:

«Թևեր» նախագիծ: Վերականգնողական ծրագիր Արցախից բռնի տեղահանված երեխաների և ծնողների համար

Անցած ֆինանսական տարում մենք կրկին աջակցել ենք «Մենք ենք մեր սարերը» զարգացման գործակալության «Թևեր» վերականգնողական ծրագրին։ Ծրագիրը մշակվել է ի պատասխան պատերազմի, շրջափակման, բռնի տեղահանման ու կորստի այն խորը հոգեբանական հետևանքների, որոնք վերապրել են հազարավոր երեխաներ և նրանց ընտանիքները։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ԲԱՂԱԴՐԻՉՆԵՐԸ

•
Հոգեբանական վերականգնում — 36 ժամ՝ վնասվածքակենտրոն ստեղծարար թերապիաներ
•
Ֆիզիկական վերականգնում — 24 ժամ՝ սպորտային թերապիա
•
Ճանաչողական (կոգնիտիվ) վերականգնում — 16 ժամ՝ երկօրյա ինտենսիվ ծրագիր՝ ուղղված հուզական կարգավորման, կոնֆլիկտների կառավարման, հարմարվողականության, հաղորդակցական և սոցիալական հմտությունների զարգացմանը
•
Ծնողների աջակցություն՝ հոգեբանական իրազեկում (հոգեկրթում), խմբային և անհատական աջակցություն
•
Սոցիալ-մշակութային հարմարեցում (ադապտացիա)՝ համայնքային և ինտեգրման միջոցառումներ

ԾՐԱԳՐԻ ԸՆԴԳՐԿՈՒՄԸ 2025/2026 ԹՎԱԿԱՆԻՆ

•
309 երեխա ավարտել է եռամսյա վերականգնողական ծրագիրը
•
235 ծնող ներգրավված է եղել ընտանիքի աջակցության բաղադրիչում
•
Ծրագիրն իրականացվել է 8 փուլով 4 տարածաշրջանում (մարզում/բնակավայրում)՝ Երևան, Գյումրի, Կապան, Հալիձոր, ներգրավվել են նաև համայնքների տեղացի երեխաները:

ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԻ ԳՆԱՀԱՏՈՒՄ

Ծրագրի արդյունքները ներառում են սոցիալական ինտեգրման բարելավում, ագրեսիվ վարքագծի նվազում, քնի և հուզական ինքնակարգավորման բարելավում, ինչպես նաև ծնողների վստահության աճ երեխաների վերականգնման գործընթացի նկատմամբ։

Յուրաքանչյուր մասնակցի հետ գնահատում է իրականացվում ծրագրի մեկնարկից առաջ և դրա ավարտից հետո։ Կիրառվում է ցուցանիշների համակարգ, որոնցից հիմնականներն են մասնակիցների մոտ տագնապայնության (տագնապի մակարդակի) նվազումը, ինչպես նաև նոր միջավայրում հարմարվողականության դժվարությունների կրճատումը։

Գնահատման ցուցանիշները

Միջին ցուցանիշը թերապիայից առաջՄիջին ցուցանիշը թերապիայից հետո
  1. Հուզական անվտանգության բացակայություն (վախ, տագնապ, տրավմա /հոգեվնասվածք/, հուզական լարվածություն)

  2. Սոցիալական բացվածության պակաս (դժվարություններ շփման, միջանձնային փոխազդեցության մեջ)

  3. Անբավարար հուզական կարգավորում (ագրեսիա, վարքային ռեակցիաներ, հուզական փակվածություն /ինքնամփոփություն/)

  4. Առողջ ինքնաընկալման բացակայություն (ցածր ինքնաարդյունավետություն և ինքնագնահատական, լավատեսության պակաս)

  5. Անբավարար հոգեբանական ճկունություն և դժվարությունները հաղթահարելու անկարողություն (առօրյա խնդիրներ, քնի և ինքնազգացողության խանգարումներ)

  6. Հոգեբանական կայունության բացակայություն (հուզական լարվածություն)

ՍՈՑԻԱԼԱԿԱՆ ԱԶԴԵՑՈՒԹՅՈՒՆ

Փոխադարձ այցելություններ և միջհամայնքային կապեր

Ծրագրի շրջանակներում կազմակերպվեցին փոխադարձ ճանաչողական այցելություններ Հալիձորի և Կապանի մասնակիցների միջև: Հատկանշական է, որ ընտանիքները միմյանց հյուրընկալում էին իրենց տներում: Արդյունքում Հայաստանի հարավային երկու համայնքների երեխաների միջև ձևավորվեցին ջերմ կապեր, վերականգնվեցին բռնի տեղահանումից հետո կորսված հարաբերությունները և ամրապնդվեց համայնքային պատկանելության զգացումը:

Ստեղծարարության վերադարձ

Կապանից մի մասնակից արհեստական բանականության օգնությամբ գրել է «Թևեր» ծրագրի օրհներգը։ Երգը սիրվել է երեխաների և մեծահասակների կողմից, և այժմ այն պարբերաբար հնչում է Կապանում անցկացվող միջոցառումների ժամանակ՝ որպես կապի, հույսի և պատկանելության միասնական խորհրդանիշ։ Ստեղծագործելու ցանկությունը տրավմայից (հոգեվնասվածքից) ազատվելու կարևոր ցուցիչ է։ Ստեղծարարության շնորհիվ մարդիկ վերականգնում են կապն իրենց ներաշխարհի հետ, վերագտնում սուբյեկտայնության զգացումն ու արտահայտում այնպիսի հույզեր, որոնք դժվար է փոխանցել բառերով։

Աշխատանք ծնողների հետ, Կապան

Ծնողների հետ աշխատանքը բռնի տեղահանում և հոգեբանական տրավմա (հոգեվնասվածք) վերապրած երեխաների աջակցության կարևորագույն բաղադրիչն է։ Ուշագրավ օրինակ էր Կապանում մայրերի համար կազմակերպված միջոցառումը։ Հանդիպումը դարձավ ոչ միայն ստեղծարար արվեստանոց (վարպետության դաս), այլև թեթևության, միմյանց հետ կապի և լուռ ուրախության մի տարածք։ «Սա իմ կյանքի ամենաերջանիկ օրերից մեկն էր»,— նշել է մասնակիցներից մեկը։ Ծնողների նմանօրինակ աջակցությունն ուղղակիորեն ամրապնդում է սեփական երեխաներին սատարելու նրանց կարողությունը։

ՄԱՍՆԱԿԻՑՆԵՐԻ ԿԱՐԾԻՔՆԵՐԸ

ՍՅՈՒԶԱՆՆԱ ԲԱՂԴԱՍԱՐՅԱՆ

«Մեր երեխաները կորցրել են տունը, ընկերներին և հարազատ (սովորական) աշխարհը։ «Թևեր» ծրագիրն օգնում է նրանց կրկին ժպտալ ու երազել։ Մենք երախտապարտ ենք հայկական հողի վրա մեր կյանքը վերաիմաստավորելու հնարավորության համար։ Մեր երեխաների աչքերում կրկին լույս է վառվել, և մեզ համար դա ամենակարևորն է»։

ՀԻՄՆԱԿԱՆ ՄԱՐՏԱՀՐԱՎԵՐՆԵՐԸ

Չնայած «Թևեր» ծրագրի ապացուցված արդյունավետությանը՝ տեղահանված ընտանիքների շրջանում հոգեսոցիալական աջակցության կարիքը շարունակում է մնալ բարձր։

Առկա ֆինանսական հնարավորությունների պայմաններում հնարավոր է լինում ընդգրկել նման աջակցության կարիք ունեցող յուրաքանչյուր երեսուներորդ բռնի տեղահանված երեխային։

Նոր խմբերի գրանցումը բացվելուն պես բոլոր տեղերը լրացվում են մի քանի րոպեի ընթացքում, ինչի հետևանքով գոյանում են սպասման երկար ցուցակներ։

ՀԱՅԱՑՔ ԴԵՊԻ ԱՊԱԳԱ

Ծրագրի առաջիկա քայլերը ներառում են՝

•
ընդլայնում նոր մարզերում (տարածաշրջաններում),
•
մշտադիտարկման և ազդեցության գնահատման գործիքակազմի ամրապնդում,
•
հիմնական արդյունքների և մեթոդաբանության հրապարակում մասնագիտական գիտական պարբերականներում՝ նմանատիպ պայմաններում աշխատող մասնագետների համար։

Եկեղեցին Դիլիջանում

Դիլիջանում կառուցվող եկեղեցին և շինարարական կռունկը՝ երկնքի ու լեռների ֆոնին։

Խորհրդային տարիներին Դիլիջանի և շրջակա գյուղերի եկեղեցիները ավերվել էին, և տեղի բնակիչների մի քանի սերունդ մեծացել է առանց սեփական եկեղեցու։ Գրեթե մեկ դար անց համայնքում առաջին եկեղեցու կառուցումը նախաձեռնել է Ռուբեն Վարդանյանը։ Նա և իր կինը՝ Վերոնիկա Զոնաբենդը, ինչպես նաև բարեգործական բազմաթիվ ծրագրերում նրանց գործընկերներ Նուբար և Աննա Աֆեյանները դարձել են այս նախաձեռնության հիմնադիր-բարերարները։ Շինարարությունն իրականացվում է մասնավոր նվիրատվություններով։ Ճարտարապետական նախագիծն անհատույց հիմունքներով իրականացրել է Ռուսաստանի Դաշնության վաստակավոր ճարտարապետ, նկարիչ և ճարտարապետության պատմության դասախոս Մաքսիմ Աթայանցը։ Քանի դեռ Ռուբեն Վարդանյանին ապօրինաբար պահում են Բաքվում՝ Արցախի (Լեռնային Ղարաբաղի) ժողովրդին աջակցելու համար, եկեղեցու շինարարության ավարտը կարևոր առաքելություն է նրա ընտանիքի, ընկերների և նրան սատարող բոլոր մարդկանց համար։

ՀԻՄՔԻՑ ՄԻՆՉԵՎ ԻՐԱԿԱՆԱՑՈՒՄ․
ՄԻԱՍԻՆ ՄԵՆՔ ՀԱՍԵԼ ԵՆՔ ԱՅՍ ԲԱՐՁՈՒՆՔՆԵՐԻՆ

Դիլիջանի եկեղեցու շինարարությունն ըստ տարիների՝ 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024, 2025 և 2026։ Վերջին փուլը պատկերված է գունավոր։

ԾՐԱԳՐԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԸ

Դիլիջանի եկեղեցու շինարարության հանգանակություն։ Ընդհանուր արժեքը՝ $6 550 000։ Հավաքագրվել է $3 480 000, մնում է հավաքագրել $3 070 000։Բոլոր տոկոսները նշված են օղակից դուրս։ Կատեգորիաները ներկայացված են գծապատկերի վերևի ցանկում։Հավաքագրված նվիրատվություններ՝ $3 480 000, 53,1%Մնում է հավաքագրել՝ $3 070 000, 46,9%Ծրագրի ընդհանուր արժեքը$6 550 000
Հավաքագրված նվիրատվություններ
$3 480 000
Ավելի քան $700 000՝ վերջին 12 ամիսների ընթացքում
Մնում է հավաքագրել
$3 070 000

ՇԻՆԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ԸՆԹԱՑՔԸ

Շինարարական պատրաստվածությունը
70%
Ակնկալվող ավարտը
2028
թվական

Անցած տարվա ընթացքում շինարարությունն զգալիորեն առաջ է ընթացել. ավարտվել են հիմնական արտաքին աշխատանքները, և թիմն անցնում է պատուհանների տեղադրմանը։ Սա նշանակում է անցում ծրագրի եզրափակիչ՝ երրորդ փուլին, որի ընթացքում շենքը ձեռք կբերի իր հարդարանքն ու այն մանրամասները, որոնք աղոթատեղին առանձնացնում են ցանկացած այլ կառույցից։

ԲՅՈՒՋԵԻ ԿԱՌՈՒՑՎԱԾՔԸ

  • Հիմնարար (կապիտալ) շինարարություն
  • Նախագծում և տեխնիկական վերահսկողություն
  • Հետազոտական և լաբորատոր աշխատանքներ
  • Վարչական ծախսեր
  • Տարածքի բարեկարգում
  • Չնախատեսված ծախսերի պահուստ
Բյուջեի կառուցվածքըԲոլոր տոկոսները նշված են օղակից դուրս։ Կատեգորիաները ներկայացված են գծապատկերի վերևի ցանկում։Հիմնարար (կապիտալ) շինարարություն՝ 80%Նախագծում և տեխնիկական վերահսկողություն՝ 3%Հետազոտական և լաբորատոր աշխատանքներ՝ 3%Վարչական ծախսեր՝ 5%Տարածքի բարեկարգում՝ 4%Չնախատեսված ծախսերի պահուստ՝ 5%

ԾՐԱԳՐԻ ԱՋԱԿՑՈՒԹՅՈՒՆ

Ծրագրին աջակցել է ավելի քան 1 000 նվիրատու Դիլիջանից, Հայաստանի այլ մարզերից և աշխարհի տարբեր երկրներից։

Հիմնադրամն իր առանձնահատուկ երախտագիտությունն է հայտնում ծրագրի գործընկերոջը՝ Noah’s Children Foundation-ին։ 2025 թվականի հոկտեմբերից մինչև 2026 թվականի հունվարը հիմնադրամը կրկնապատկում էր mywayfund.com հարթակում կատարված յուրաքանչյուր նվիրատվություն։ Այսպիսով՝ նվիրատուների մասնահանումները բազմապատկվեցին ընդհանուր 138 880 ԱՄՆ դոլար գումարով։

ԵՐԱԽՏԱԳԻՏՈՒԹՅԱՆ ԽՈՍՔԵՐ

Այն սակավաթիվ նամակներից մեկում, որոնք ընտանիքը Ռուբենից ստացել էր անցյալ ձմռանը, նա կիսվել էր հավատի և մարդու կոչման մասին իր խոհերով. ըստ նրա՝ ճշմարիտ խաղաղության ձեռքբերումը գալիս է սեփական անկատարության ընդունման և աշխարհին այնպիսին, ինչպիսին որ կա, շնորհակալ լինելու միջոցով։ Ռուբենն իր անկեղծ երախտագիտությունն է հայտնում բոլոր նրանց, ովքեր այս դժվարին ժամանակաշրջանում սատարել են իրեն և իր ընտանիքին։

Դիլիջանի եկեղեցին արդեն իսկ դարձել է քաղաքի կյանքի նոր և նշանակալից կողմնորոշիչը՝ ողջ տարածաշրջանի համար հանդիսանալով հավատի, տոկունության և խաղաղության հույսի խորհրդանիշ։

«Բարեկամության» զբոսայգին Գյումրիում

Գյումրին՝ Հայաստանի մշակութային մայրաքաղաքն ու երկրորդ մեծագույն քաղաքը, շարունակում է վերածնվել 1988 թ. աղետալի երկրաշարժից հետո:

«Բարեկամության» զբոսայգին փոխել է գյումրեցիների առօրյան. նախկինում անտեսված տարածքն այսօր դարձել է քաղաքի սիրտը, որտեղ բաբախում է հասարակական կյանքը: Սա ավելին է, քան պարզապես այգի, որովհետև այստեղ ընկերանում են, կիսվում գաղափարներով և մասնակցում իրադարձությունների, որոնց ջերմ հիշողությունները երկար են մնում սրտում: Զբոսայգին դարձել է ձգողության վայր բոլոր տարիքի մարդկանց համար: Այստեղ գալիս են առավոտյան վազքի և երեկոյան համերգների, անցկացնում փառատոններ, և ամենակարևորը՝ այստեղ միշտ լսվում է մանկական ծիծաղը:

Մեր հիմնադրամը նույնպես իր մասնակցությունն ունի զբոսայգու զարգացման գործում: Մենք համոզված ենք, որ Գյումրու երեխաները, ինչպես աշխարհի բոլոր երեխաները, արժանի են խաղերի, աճի և ստեղծարարության համար ապահով, ներառական և երևակայությունը խթանող միջավայրի:

Դեկտեմբերի 19-ին այգում մեկնարկեց Սուրբ Ծննդյան տոնավաճառը՝ IOM Armenia-ի և IDeA հիմնադրամի ELEVATE համատեղ ծրագրի շրջանակներում:

Բացօթյա սպորտային գոտին գրավում է ոչ միայն առողջ ապրելակերպ վարողներին, այլև երեխաներ ունեցող ընտանիքներին և ակտիվ ժամանցը նախընտրող երիտասարդներին:

Փետրվարի 21-ին այստեղ կայացավ ընկերական հոկեյի հանդիպում Գյումրու թիմի և Չեխիայի հյուրերի միջև, որն ուղեկցվեց չեխական խոհանոցի գաստրոփառատոնով:

Հունիսի 1-ին՝ Երեխաների պաշտպանության օրը, «Artsakh Tsil» տիկնիկային ստուդիան հանդես եկավ «Երեք խոզուկները» ինտերակտիվ ներկայացմամբ,

իսկ հունիսի 29-ին անցկացվեց «Kadr» անիմացիոն դպրոցի բաց դասը: Երեխաներն իմացան, թե ինչպես են ստեղծվում մուլտֆիլմերը, և իրենց փորձեցին մուլտիպլիկատոր-նկարիչների դերում:

ՖԻՆԱՆՍԱԿԱՆ ՑՈՒՑԱՆԻՇՆԵՐ

Եկամուտներ

  • Դրամաշնորհներ ՀԿ-ներից — $643 027
  • Նվիրատվություններ ֆիզիկական անձանցից — $84 557
  • Ձեռնարկատիրական գործունեությունից եկամուտներ — $11 363
  • Նվիրատվություններ իրավաբանական անձանցից — $4 433
  • Այլ եկամուտներ — $0

Ընդամենը — $743 380

ԵկամուտներԲոլոր տոկոսները նշված են օղակից դուրս։ Կատեգորիաները ներկայացված են գծապատկերի վերևի ցանկում։Դրամաշնորհներ ՀԿ-ներից: $643 027, 86,5%Նվիրատվություններ ֆիզիկական անձանցից: $84 557, 11,4%Ձեռնարկատիրական գործունեությունից եկամուտներ: $11 363, 1,5%Նվիրատվություններ իրավաբանական անձանցից: $4 433, 0,6%

Ծախսեր

  • Վարչական ծախսեր — $246 427
  • Ազգային կոմիտեներ — $164 159
  • Համայնքային կենտրոններ — $137 108
  • Կրթաթոշակներ UWC քոլեջներ — $122 280
  • Դրամաշնորհ Դիլիջանի զարգացման հիմնադրամին — $27 328
  • Դրամաշնորհ «Մենք ենք մեր սարերը» հիմնադրամին — $19 843
  • Կրթաթոշակներ բուհերում — $17 649
  • MyMachine նախագիծ — $2 891

Ընդամենը — $737 685

ԾախսերԲոլոր տոկոսները նշված են օղակից դուրս։ Կատեգորիաները ներկայացված են գծապատկերի վերևի ցանկում։Վարչական ծախսեր: $246 427, 33,4%Ազգային կոմիտեներ: $164 159, 22,3%Համայնքային կենտրոններ: $137 108, 18,6%Կրթաթոշակներ UWC քոլեջներ: $122 280, 16,6%Դրամաշնորհ Դիլիջանի զարգացման հիմնադրամին: $27 328, 3,7%Դրամաշնորհ «Մենք ենք մեր սարերը» հիմնադրամին: $19 843, 2,7%Կրթաթոշակներ բուհերում: $17 649, 2,4%MyMachine նախագիծ: $2 891, 0,4%

Գումարները կլորացված են մինչև ամբողջ թվեր, տոկոսները՝ մինչև 0,1%։ Կլորացման պատճառով տոկոսների գումարը կարող է տարբերվել 100%-ից։

Scholae Mundi Armenia բարեգործական հիմնադրամի թիմը խորին երախտագիտություն է հայտնում բոլոր նվիրատուներին, գործընկերներին և բարեկամներին: Ձեր շնորհիվ մենք կարողանում ենք ընդլայնել մեր ծրագրերը և բազմապատկել մեր սոցիալական դրական ազդեցությունը: Միասին մենք հասնում ենք ավելիին: Շնորհակալություն, որ մեզ հետ եք:

ՊԱՐԲԵՐԱԲԱՐ ԱՋԱԿՑԵԼ